Tuesday, August 2, 2011

    Młyn Kuta (Otłoczyn) i okolica. Kaplica i wieża.


    Budynki dawnego młyna obecnie gospodarstwo od prawego brzegu Tążyny. Obiekty bronione jak twierdza :-) Z jednej i drugiej strony mostki.
    Rower to fajny wynalazek :-) Szczególne przydatny przy eksplorowaniu lokalnych ciekawostek.  Ładna pogoda. Ciepło. Dziś na celownik wziąłem Otłoczyn. Po prawej stronie trasy E1-75 leży sobie ta wioska. Od południa przepływa koło wioski rzeczka Tążyna. Na niej znajdują się budynki dawnego młyna. Młyn Kuta i okolice.


    (...) "W miejscu tym rzeka spływa w dolinę Wisły, uzyskując duży spadek (około 9‰). Jest to więc dobra lokalizacja dla tego typu inwestycji, o czym świadczy fakt, że jest to już trzeci z kolei młyn wybudowany w tym miejscu. Przekazy ustne głoszą, że pierwszy, drewniany młyn wybudowali osadnicy holenderscy. Właścicielem kolejnego młyna, również drewnianego, który uległ zniszczeniu w czasie pożaru, był Stanisław Rogacki. Z jego inicjatywy w miejscu spalonego młyna w 1937 r. wzniesiony został nowy – tym razem murowany. Młyn działał do lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Znany był w okolicy pod potoczną nazwą „Kuta”. Młyn nie miał typowego koła na zewnątrz, lecz turbinę Francisa o pionowej osi obrotu, która mieściła się w piwnicy pod budynkiem. Woda przepływała przez turbinę otworami w fundamencie młyna, a przepływ regulowano specjalnym systemem zastawek. Zabudowa zachowała się w dobrym stanie do dnia dzisiejszego."(...) Zagospodarowanie hydrotechniczne rzeki Tążyny. Mariusz Stachowiak. 2008 Kujawy i Pomorze Nr 2 (8).

    O tej porze roku roślinność zasłania budynki młyna.


    W grudniu młyn wygląda tak. (21.12.11r.)

    W pobliżu młyna, na górze napotkałem taką ciekawostkę. Pozostałość po jakiejś wieży obserwacyjnej. Widoczny jeszcze fragment drabiny.
    Podejrzewam sądząc po tym słupku pod wieżą, że to stara wieża triangulacyjna.

    "Wieża triangulacyjna (trianguł) – wieża geodezyjna, zwykle drewniana, stawiana nad punktami sieci triangulacyjnej. Składa się z dwóch oddzielnych konstrukcji: pomostu dla obserwatora i stanowiska dla instrumentu (teodolitu). Dzięki podniesieniu wysoko ponad poziom terenu miejsca obserwacji oraz sygnału (celu) umożliwia wykonanie pomiaru punktów położonych w znacznej odległości, rzędu dziesiątek kilometrów. Wieże ustawiane były nad znakami ziemnymi stanowiącymi geodezyjną osnowę poziomą pierwszej i drugiej klasy. Punkty te stanowią odniesienie dla pomiarów wykonywanych w celu sporządzania map i prac realizacyjnych (wyznaczania w terenie projektowanej lokalizacji obiektu). Wieża składa się z dwóch niezależnych, przenikających się piramid, z których wewnętrzna służy do podtrzymywania umieszczonego na jej szczycie znaku (umieszczonego centrycznie nad punktem ziemnym, służącego jako cel przy pomiarze kątów) oraz pomostu dla obserwatora, natomiast zewnętrzna, niższa, podtrzymuje słup na którym podczas pomiarów ustawiany jest instrument geodezyjny (również centrycznie nad punktem ziemnym). Rozdzielenie konstrukcji podtrzymującej pomost obserwatora od konstrukcji podtrzymującej instrument eliminuje przenoszenie się drgań, spowodowanych przez ludzi chodzących po pomoście, na instrument. Wieże triangulacyjne utraciły swoje znaczenie, ponieważ zmieniła się technologia pomiaru osnów podstawowych. Obecnie nowe osnowy zakłada się przede wszystkim technikami satelitarnymi GPS." Wikipedia
    Na starych przedwojennych mapach w bezpośrednim sąsiedztwie młyna znajduje się kaplica. Wg informacji w Wikipedii, w Otłoczynie znajdowały się przed wojną 2 kapliczki. Jedna murowana na wzgórzu z figurą NSPJ, druga drewniana (kościółek). Nie mylić z tą, która znajdowała się na poligonie! Spotkałem się z tym, że ludzie gdy mówią o kapliczce z Otłoczyna to myślą o tej w lesie. Zauważyłem, że często ludzie mylą te dwa budynki. Zapewne przez to, że Otłoczyn to wieś koło drogi E1 oraz odległa od niego o kilka kilometrów stacja PKP Otłoczyn-Stacja. Podziały administracyjne zmieniały się przez lata wielokrotnie. Tak więc uściślam: Kapliczka na poligonie jest teraz w Dziekanowicach, kapliczka murowana z Otłoczyna została zburzona przez Niemców, kapliczka drewniana z Otłoczyna została spalona przez Niemców (Wikimapia). Sądzę, iż ta która była zaznaczona na mapach to właśnie ta drewniana. Nie sadzę, by coś tak niewielkiego jak ta murowana było godne uwagi topografów.
    Wg Wikipedii - Kaplica murowana NSPJ
    Wg Wikipedii - kaplica drewniana w Otłoczynie. Ta poligonowa jest ładniejsza :-)

    Wg Wikipedii - Główny ołtarz kaplicy w Otłoczynie. Kiedyś zamieściłem na blogu współczesne zdjęcie kaplicy z poligonu. Nie jest to na pewno to wnętrze.

    O kaplicy poligonowej piszę w odrębnym poście. http://jerzy-foto.blogspot.com/2011/01/kapliczka-na-poligonie.html
    Jak widać na mapach w Otłoczynie równocześnie istniał, wybudowany w 1905r. kościół. Ale, był to kościół protestancki a kapliczka (?)katolicka(?).

    Mapa WIG z 37r. Widoczne oznaczenia młyna i kaplicy.
    Okolice młyna. Teren jakby pasujący pod dawny budynek. Nie pytałem, (znaczy pytałem, ale nikt nie wiedział) ale wg mapy to gdzieś tu była kaplica.
    Powiązane posty: http://jerzy-foto.blogspot.com/search?q=kapliczka

    No comments:

    Post a Comment